saygı etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor. Tüm kayıtları göster
saygı etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor. Tüm kayıtları göster

2 Ekim 2013 Çarşamba

Gelişme Var Gibi...

Geçtiğimiz yaz yaptığım interrail'in sonlarına doğru Belgrad'a dönmek üzereyken tren yolculuğumuzun birindeki durağımız, Avusturya'nın Villach şehriydi. 5 saatlik yolculuğumuzun sonunda açlık vardı ve yazın sonlarına doğru Avrupa'da yağmur görmeye başlamıştık. Pek sıkıcı olmayan havası ve hafif çiseleyen yağmur başlarda hoşumuza gitse de ıslanmaya başladığımızda sıkıntılı bir duruma dönüşmeye başladı.

Filmlerden bilinçaltıma işlenmiş olsa gerek, havanın kapalı ve yağmurlu olduğunu görünce (Tabii kentin tarihi dokusu da etkiledi) içimde yağmur damlalarının süzüldüğü bir camdan dışarı bakarak sıcak bir kahve içmek geldi. Yakınlarda McDonalds bulup kendimizi içeri attık. Hamburgerlerimizi aldıktan sonra restoranın üst katına çıktık ve merdivenleri geçip sağıma baktığımda yağmur damlalarının süzüldüğü ve hafif buğulu camın hemen önündeki masanın boş olduğunu gördüm ve o masaya yerleştik. Menümüzü bitirdik ve arkadaşım kahveleri almak için alt kata gitti. Tek derdim yağmur yağarken dışarısını kahve içerken izlemekti.

Yağmur şiddetini biraz arttırınca etrafımızdaki masalar dolmaya başlamıştı. Kahvelerimizi aldık ve bir kaç huzurlu ve mutlu kahve yudumundan sonra arkadaki bir veledin "MAMAAA!" diyerek ağlamalarını duymaya başladık. Bir kaç dakika katlandım ama olacak gibi değil. Sürekli etrafa bakınmaya başladım. Ne zaman biri çıkıp "Yeter be kardeşim bi susturun şu çocuğu! Aaa! Kafamız şişti yahu!" diyecek diye bekliyorum. Tabi bu arada çocuk ağlıyor, bir şeyler istiyor; ama ebeveynleri tarafından davranış görmezden geliniyor ve davranışın sönmesi bekleniyor yani eğitsel açıdan her şey mükemmel işliyor ama ben pencereden huzurlu huzurlu dışarıya bakıp kahvemi yudumlayamıyorum.

Belli bir zaman sonra duruma alışmak zorunda kaldım ve dışarıyı izlemek yerine içerideki olayı gözlemlemeye başladım. Çocuğun davranışları insanlardan tepki almaması beni çok şaşırttı. Her şey yolundaydı herkes için. Acaba dedim bizde bir sorun mu var? O arada masaları silmekle görevli olan biri ailenin yanına yaklaştı. Hah! dedim şimdi uyarılacaklar. Ama öyle olmadı tabi ki. Adam yanlarına geldi, çocuğu biraz sevip tahminimce "Neden bağırıyorsun sen bakayım tatlı şey?" tarzı bir şeyler dedikten sonra yanlarından ayrıldı.

Resmen sabırlarına ve saygılarına hayran kaldım. Sanırım bu olay Türkiye'de bir yerde olsaydı aile fena bir şekilde uyarılır ya aile çocuğunu döverek susturmaya çalışılır ya da yemekler hızlıca bitirilip bir dışarıda zaman geçirme girişimi de hüsranla sonuçlanırdı. Hatta aile ile çevredekiler arasında ufak bir gerginlik bile yaşanabilirdi. Hiç olmadı annesinin ne kadar kötü bir anne olduğu ile ilgili konuşmalar geçerdi.

Bugün eve dönmek üzere otobüse bindim. Şoförün arkasına 2 çocuklu bir anne bindi. Başlarda kim cam kenarına oturacak tartışması oldu. Bu problem çözüldükten bir kaç dakika sonra çocuklar sesli bir şekilde oynamaya başladılar. Aklıma Villach'daki yaşadıklarım geldi. Tabi bu sefer Türkiye'deydim ve her an birileri duruma müdahale edebilirdi. Bunları düşünürken yanımdaki bey amca "Annesi de bir sus demiyor yahu!" dedi. Neyse ki anne duymadı.

Yolculuktan sıkılan çocuklar annenin her türlü müdahalesine karşı aralarında geçen konuşmayı kesmiyor hatta arada sesin şiddeti artıyordu. Yanımda oturan bey amcadan bir tepki daha beklemeye başladım. Hatta bu tepkinin biraz daha yüksek sesle olup çevredekilerin de bu amcaya destek vermesi ve bir yolculuğun daha tartışmayla sonlanması hakkında küçük senaryoları aklımdan geçirmeye başladım.

Tahminimce eski kuşak olan bey amca (Herhalde 55-60 yaşlarında) düşündüğüm gibi annenin duyacağı şekilde bir tepki gösterdi ve "Hanım efendi çocuklarınızı susturur musunuz?" dedi. Tahminimde yanılmamıştım ancak buradan sonraki olayların seyri değişti. Önümde oturan biri arkasına dönerek "Yahu ne yapsın kadın dövsün mü çocukları? Uyarıyor işte görmüyor musun? Biraz anlayış gösterin ya! Torunun falan yok mu senin?" deyince "Hey bir dakika bu böyle olmamalıydı!" diye araya giresim geldi. Yanımdaki amca "Ne diyon sen be?" diyerek destek beklerken aldığı tepkiye şaşkınlığını gizleyemediğini gördüm. Daha sonrada arkadan başka biri araya girdi "Amcacım eğer rahatsız oluyorsan kendi arabanla gideceksin." dedi. Yemin ederim böyle tepkiler beklemiyordum.

Anlayış ve empati konusunda 80 ve üzeri kuşaklardaki bireyler daha yaşlı kuşaklara göre daha iyi olduklarını görmek beni mutlu etti. Sanırım yavaş yavaş birbirimize karşı daha anlayışlı olmaya başladık ve benim tabularım resmen yıkıldı. Umarım bu önümüzdeki günlerde daha da gelişir ve mutlu, huzurlu bir toplum oluruz. Bu küçücük örnekle ben bir şeylerin artık daha iyi olduğunu görür gibiyim. Kalın sağlıcakla.

10 Şubat 2013 Pazar

Ne!?

Toplumun iletişimsizliğinin gelmiş olduğu son nokta "Ne?". Bu soru kalıbı ne kadar bir şeyleri sorgulamak için kullansak da genel anlamda baktığımızda başkasını terslemek için kullanıldığını daha çok görüyoruz. Birine soru sorarsınız, anlamak istemediğinde veya işine gelmediğinde size yüksek sesle "Ne!?" diye cevap verir. İnsan gibi "Efendim anlayamadım" hadi onuda geçtim "Efendim" demeyi bile kendi insanlığına çok görür.

Arkadaşlarla yaptığımız muhabbette anlatılan anılarda "Ne" sözcüğünün genelde karşıdakini terslemek amaçlı yapılan bir davranış çeşidi olduğunu farkettim. Şu filmlerde gördüğümüz "Seni seviyorum", "Ne?" gibi karşılıklı konuşmalarda geçen değil. Kendi yaşamıma da şöyle bir göz attığımda gerçekten bir şeyi duyamadığımda "Ne" diye cevap vermiyorum. Gerçi bu karşımdaki insan ile aramdaki samimiyete bağlı olarak değişiyor da, zaten ondan bahsetmiyorum sosyal hayatta diğer insanlar ile yaptığımız konuşmalardan bahsediyorum.

Yolda size yol tarifi soran birini duyamadığınızda "Ne?" diye cevap verirseniz karşıdaki size içinden öküz der. Amacım kalkıp terbiye vermek değil de arkadaşların yaşadığı anılara girmeden önce bir yol yapmak istiyorum yanlış anlaşılmasın.

Kişilere karşı saygılı davranmamız da o kişinin toplumdaki statüsüne göre, ne yazık ki değişiyor. Apartman görevlisi ile yaptığımız konuşma ile bir yerin müdürü ile yaptığımız konuşma aynı değil. Aynı olmak zorunda değil; ama apartman görevlisi sizin çöplerinizi topluyor diye öküz öküz konuşmanın da bir anlamı yok. O bir yerin müdürü sizinle, sizin apartman görevlisi ile konuştuğu gibi konuşsa "Şerefsiz" demek içten bile değil; ama bu durumda sizde apartman görevlisinin şerefsizisiniz. Yani biri sizin için çalışansa ve parasını siz veriyorsanız onu köpek götüne sokup çıkartma yetkisine sahip olmuyorsunuz.

Bir de gelelim muhtaçlıktan gelen karşıdakini ezme durumuna. Böyle durumlarda karşıdakinin parasını sizin vermenize rağmen ona muhtaç olduğunuz için sizi ezmesi durumu söz konusudur. Bunu devletin her kademesinde görebiliriz, şu belediye veya bu bakanlık çalışanı demeye gerek yok. Herkes eşit olmasına rağmen bazılarının bizden daha eşit olduğunu çok rahat sezebilmekteyiz kuşkusuz.
Yıl 2013 olmasına rağmen hala iş yerinde çalışanların aslında o işi yapmak zorunda değilde orada hobi amaçlı  durduğunu zannedenler var. Bir okulun öğretmeni derse girip çocuklara dönerek "Onca işimin arasında bir de size ders veriyorum!" demesinden ne çıkartabiliriz? Paşamıza bakın, onca işinin arasından kalkıp ders anlatmaya gelmiş, siktir git o zaman ne yapalım? Burada girdiği kalıpta aynı başlıktaki gibi "Ne!?". Yani diyor ki "Ne yani ders mi anlatayım? Ne?" davranışsal olarak "Ne?" hali.

Birde bazı yerlerde bir işinizi yapmak için birine danışmamız gerekir. Kapıyı çalıp içeri girdiğimizde karşımızda  söz ile çok güzel bir karşılama görürüz "Ne? Hı? Ne var? Gene ne var?" birde buna ilginç kafa hareketleri eşlik eder, ne söyleyeceksen söyle siktir git anlamında. Yahu bu adamı buraya danışman, danışma veya birisi gelip bir şey sorsun, o da cevaplasın diye koymamışlar mıydı? Bu hal ve hareketler nedir?

Ya konuşmayı ve saygı olayını bile öğretemiyoruz, ya da halkla ilişkili olacak yerlere halkla ilişkisini bırak konuşmanın bile ne demek olduğunu bilmeyen insanları seçerek koyuyorlar. Kalın sağlıcakla.